bróg

Tá an focal bróg ar an roinnt bheag focal Gaeilge ar focail iasachta iad sa Bhéarla. Tá sé in úsáid sa Bhéarla agus é litrithe mar brogue.
Is bróg ar leith é brogue sa Bhéarla óir ciallaíonn sé bróg ar a bhfuil poill mhaisiúla. Is minic a deirtear go raibh sé seo bunaithe ar stíl a bhí in Éirinn fadó. Bhí na poill ann le ligean d’uisce sileadh amach nuair a bheadh daoine ag siúl ar phortaigh fhliucha. Sa Nua-Ghaeilge, is féidir an focal ‘bróg’ a úsáid le tagairt a dhéanamh do bheagnach rud ar bith a chaitear ar na cosa mar shampla, bróga peile nó bróga trá.
Tá go leor samplaí ann de na cineálacha bróg a chaith muintir na hÉireann sna Meánaoiseanna. Tá siad seo déanta de chraiceann bó, gabhair agus caorach. Is é an cuarán an sampla is luaithe – clúdach don chos a bhí simplí, bog agus solúbtha. Bhí an t-ainm cuarán air óir bhí cruth cuartha air. Tá cuarán agus bail mhaith air le feiceáil in Iarsmalann Náisiúnta na hÉireann. Tá sé déanta de phíosa craicinn amháin a bhí ceangailte de phíosa caol leathair.
Tá bróga darb ainm máeláin agus máelassa luaite i scéalta Gaeilge na Meánaoiseanna agus is cosúil go raibh siad seo déanta de mhiotal. Tháinig an laoch Ultach Fergus mac Róich ar ais ón mharbh agus péire bróg déanta de chré-umha den chineál seo á gcaitheamh aige. Cé nach mbeadh sé róphraiticiúil an cineál seo bróige a chaitheamh, tá fianaise ann gurb ann dóibh. Thángthas ar níos mó na dhá dhosaen bróg cré-umha i lár an naoú haois déag cóngarach do Chlochán an Aifir, Co Aontroma.
Cuspóirí Foghlama
Léigh a thuilleadhGníomhaíochtaí
Léigh a thuilleadhBain Sult as an bhFírinne!
Léigh a thuilleadhTráth na gCeist
Léigh a thuilleadhÍomhánna
Léigh a thuilleadhNascanna
Léigh a thuilleadhCuspóirí foghlama
Difríochtaí idir éadaí na Meánaoiseanna agus éadaí an lae inniu a fhiosrú A thuiscint go gcaomhnaítear ábhar orgánach go maith i bportaigh agus na fáthanna atá leis seo A bheith eolach ar fhocail iasachta Bhéarla a tháinig ón Ghaeilge agus a mhalairt Scileanna sa scríbhneoireacht chruthaitheach a fhorbairt ina gcuirtear mothúcháin agus barúlacha in iúl
Ábhar a ghabhann leis an aonad
Bróga in Éirinn sa luath ré https://broguesandshoes.com/early-medieval-irish-shoe/ Bróga na soiscéalaithe i lámhscribhinní luatha https://www.tcd.ie/library/early-irish-mss/the-evangelists-shoes-2/ Caomhnú i bportaigh https://science.howstuffworks.com/environmental/earth/archaeology/peat-bogs-are-freakishly-good-at-preserving-human-remains.htm https://slate.com/news-and-politics/2006/07/how-do-bogs-keep-things-fresh.html https://www.wired.com/2009/08/bogosphere/ https://youtu.be/1ySRAJY92wE Saltair an Fheadáin Mhóir https://www.museum.ie/en-IE/Collections-Research/Irish-Antiquities-Division-Collections/Collections-List-(1)/Early-Medieval/The-Faddan-More-Psalter https://www.nationalgeographic.com/science/2006/07/ireland-bog-medieval-book-discovery/ Fear Caisil https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-24053119 https://www.archaeology.co.uk/articles/news/news-not-bog-standard.htm Fear Chluain Uí Chaomháin agus Seanfhear Cruacháin http://irisharchaeology.ie/2011/08/irish-bog-bodies-recent-discoveries/ https://youtu.be/dZkIQQt5MTA